HIỆP HỘI IN VIỆT NAM
Số: 09 /HHIVN
V/v Báo cáo tình hình hoạt động của Hiệp hội
và tình hình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp hội viên
|
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh Phúc
------------------------
Hà Nội, ngày 20 tháng 05 năm 2026 |
Kính gửi: Liên Đoàn Thương Mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI)
Để cung cấp thông tin phục vụ Hội nghị toàn quốc các Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam năm 2026, Hiệp Hội In Việt Nam xin được báo cáo như sau:
1- Tình hình hoạt động của Hiệp hội In Việt Nam trong thời gian qua
Hiệp hội In Việt Nam là tổ chức xã hội – nghề nghiệp phi lợi nhuận của những người và tổ chức làm việc trong lĩnh vực in tại Việt Nam, được thành lập theo Quyết định số 127/2005/QĐ-BNV ngày 01 tháng 12 năm 2005 của Bộ Nội Vụ, trước đó là thành viên của Hội Xuất bản, In và phát hành sách Việt Nam - gọi tắt là Hội Xuất bản Việt Nam, được thành lập ngày 24/8/2001.
Hiệp hộp In Việt Nam hiện có gần 300 hội viên hoạt động ở khắp các vùng miền của đất nước. Ngoài các hội viên tập thể và cá nhân, Hiệp hội còn có các chi hội trực thuộc tại các khu vực lớn như Chi hội In Trung du và miền núi phía Bắc, Chi hội In Bắc miền Trung, Chi hội In Nam miền Trung và Tây nguyên, Chi hội In Đồng bằng Sông Cửu Long, các Hội in gồm Hội in Hà Nội, Hội in TP.HCM. Các Hội và Hiệp hội có liên quan mật thiết là Hội Xuất bản Việt Nam, Hiệp hội Bao bì Việt Nam, Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam, Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam, Hiệp Hội Sơn và Mực in Việt Nam.
Ngành công nghiệp in Việt Nam trước đây được đánh giá và có vị trí quan trọng trong công tác chính trị, tư tưởng, phát triển văn hoá, giáo dục và phát triển kinh tế của đất nước. Ngày nay, sản phẩm của ngành công nghiệp in Việt Nam hiện diện ở tất cả các lĩnh vực sản xuất và đời sống, thực sự trở thành một ngành công nghiệp phụ trợ quan trọng của nền kinh tế đất nước như đánh giá tại Chỉ thị số 04-CT/TW ngày 17/03/2026 của Ban Bí thư.
Ngoài nhiệm vụ, vai trò kết nối giữa các hội viên, gia tăng sự hợp tác, hỗ trợ lẫn nhau, cung cấp những thông tin về thị trường, công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực, hợp tác quốc tế, thì một trong những nội dung hoạt động trọng tâm của Hiệp hội In Việt Nam trong thời gian qua là tập trung tháo gỡ các rào cản về mặt thể chế gây khó khăn cho các doanh nghiệp và sự phát triển chung của toàn ngành.
Nguyên nhân sâu xa là trước đây ngành in ấn gắn liền với công tác chính trị, tư tưởng thông qua sách, báo và các tài liệu tuyên truyền nên ngành in luôn được coi là ngành nghề kinh doanh có điều kiện và kèm theo đó là hàng loạt các quy định, quy chế, thủ tục hành chính gây không ít khó khăn và chi phí tốn kém cho các doanh nghiệp in. Phải tốn khá nhiều thời gian và công sức thì Hiệp hội In Việt Nam mới thành công trong việc được Nhà nước đưa mảng in và sản xuất bao bì ra khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Tuy vậy, mảng in xuất bán phẩm và một số lĩnh vực khác vẫn còn những quy chế quản lý chưa được thông thoáng, gây khó khăn cho chính sự phát triển của mảng in này.
Luật Xuất bản năm 2012 và Nghị định số 60/2014/NĐ-CP ngày 19/06/2014 của Chính phủ quy định về hoạt động in là những thể chế pháp lý quan trọng nhưng có rất nhiều điểm bất cập gây khó khăn cho các doanh nghiệp in, cản trở sự phát triển của ngành. Hiệp hội In Việt Nam đã kiên trì kiến nghị để tháo gỡ, đặc biệt là những bất cập về thành lập và đăng ký hoạt động doanh nghiệp, về nhập khẩu máy móc thiết bị in, về in xuất khẩu và tham gia thị trường quốc tế, về quy định quản lý sổ sách, chứng từ, liên doanh, liên kết giữa các hội viên v.v…
Kết quả là trên 50% các điều khoản của nghị định 60/2014/NĐ-CP đã được sửa đổi, điều chỉnh hoặc loại bỏ. Các điều khoản còn bất cập liên quan đến Luật Xuất bản năm 2012 đang được rà soát điều chỉnh, sửa đổi để trình Quốc hội trong thời gian tới, kèm theo là các Nghị định và Thông tư hướng dẫn đồng bộ, với nội dung phù hợp với hoạt động và phát triển của ngành công nghiệp in Việt Nam hiện nay.
Hiệp hội In Việt Nam tạo điều kiện, khuyến khích và hỗ trợ hội viên trong việc đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn thông qua các cuộc hội thảo, huấn luyện, đào tạo trong bối cảnh những chuyển biến trong lĩnh vực này còn khá chậm chạp so với yêu cầu chung.
Việc mở rộng liên kết vùng, hợp tác giữa các doanh nghiệp, hội nhập quốc tế được Hiệp hội khuyến khích, quan tâm nhưng chưa khắc phục được ý thức chủ động của các hội viên.
Hiệp hội In Việt Nam phối hợp với Bộ Công thương, cụ thể là Cục Xúc tiến thương mại và Cục Phòng vệ thương mại để hỗ trợ các doanh nghiệp trong hội nhập quốc tế, đặc biệt là trong cuộc chiến thuế quan, chống phá giá, giao thương quốc tế.
Công tác đào tạo nguồn nhân lực luôn được Hiệp hội quan tâm, đặc biệt trong môi trường số hóa hiện nay nhưng các doanh nghiệp vẫn đang đối mặt với những khó khăn về bổ sung và nâng cao chất lượng nguồn năng lực.
Để động viên, khuyến khích các doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng hình ảnh thương hiệu, Hiệp hội In Việt Nam tổ chức trao giải chất lượng sản phẩm in 2 năm một lần.
Việc phát triển hội viên: Những năm gần đây mỗi năm Hiệp hội phát triển được gần 20 hội viên mới thể hiện sự quan tâm của các doanh nghiệp với các hoạt động và vai trò của Hiệp hội, nhưng chủ yếu là tập trung ở các trung tâm in lớn.
Hiệp hội In quan tâm đến công tác đối ngoại, hợp tác quốc tế thông qua các cuộc triển lãm quốc tế trong và ngoài nước, các mối quan hệ với một số hiệp hội ngành nghề trong khu vực, giao lưu và trao đổi thông tin với các đoàn doanh nghiệp in nước ngoài.
Hiệp hội luôn quan tâm, hỗ trợ các doanh nghiệp hội viên và gia đình khi gặp thiên tai, bão lũ, các tập thể và cá nhân tích cực tham gia, hưởng ứng thông qua Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
2- Tình hình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp hội viên và trong ngành
Ngành công nghiệp in là một ngành công nghiệp phụ trợ nên phụ thuộc rất nhiều vào sự phát triển của các ngành kinh tế khác. Nếu như giai đoạn trước năm 2010 các ấn phẩm báo chí và xuất bản, văn hóa phẩm có mức độ tăng trưởng trên dưới 10% mỗi năm thì nay ngược lại, các sản phẩm đó đã giảm rất mạnh do sự lấn át của sách báo điện tử, nhất là báo in. Ngược lại, sản xuất hàng hóa gia tăng mạnh mẽ do tăng trưởng kinh tế và đầu tư nước ngoài đã đưa tăng trưởng in ấn các loại bao bì, nhãn hàng phục vụ thị trường nội địa và hàng hóa xuất khẩu lên 2 con số. Với mức sử dụng trên 10 triệu tấn giấy và nhựa trong ngành in, chưa kể in trên một số vật liệu khác thì sản lượng của ngành công nghiệp in Việt Nam hiện đặt trên 10 tỷ USD/năm, trong đó trên 2/3 là sản lượng in nhãn hàng và bao bì.
Do phần lớn doanh nghiệp hội viên của Hiệp hội in Việt Nam là các nhà in truyền thống có cơ cấu sản phẩm chủ yếu là in sách, báo, văn hóa phẩm (lịch), vé số và một phần in nhãn hàng, bao bì và các ấn phẩm khác nên nhiều doanh nghiệp hội viên đang gặp khó khăn do nguồn hàng giảm mạnh, giá cả cạnh tranh dẫn đến dư thừa công suất và hiệu quả kinh doanh giảm sút. Các doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh trong lĩnh vực in xuất bản phẩm thu hút khách hàng chủ yếu do giảm giá nên hiệu quả sản xuất kinh doanh không cao. Một số doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân hoặc công ty cổ phần đã dần chuyển đổi cơ cấu sản phẩm sang lĩnh vực bao bì hoặc tham gia thị trường in xuất khẩu thì vẫn có sự tăng trưởng và hiệu quả sản xuất kinh doanh tốt.
Ngoại trừ mảng in các sản phẩm truyền thống, các sản phẩm in khác, đặc biệt là in nhãn hàng, bao bì đang có sự tăng trưởng khá bền vững do kinh tế tăng trưởng, hội nhập quốc tế sâu rộng và đầu tư nước ngoài vào ngành in Việt Nam tăng mạnh. Ngoài việc đầu tư trực tiếp, các doanh nghiệp FDI cũng đã và đang thâu tóm các doanh nghiệp in bao bì lớn của Việt Nam, gây sức ép cạnh tranh trên thị trường nội địa của Việt Nam.
Ngành công nghiệp in của Việt Nam hiện đang đối mặt với khó khăn và thách thức mới do hậu quả của các khủng hoảng địa chính trị và chiến sự ở Trung Đông đã đẩy giá nguyên vật liệu chính của ngành in và chi phí logistics tăng đột biến, trong khi nhiều hợp đồng lớn và dài hạn đã trúng thầu với giá thấp hơn nhiều so với mức biến động chi phí hiện tại. Ngay cả những hợp đồng mới thì việc điều chỉnh giá tương ứng với chi phí đầu vào cũng khó thực hiện do phải chia sẻ khó khăn cùng với khách hàng và các yếu tố cạnh tranh khác.
Một trong những khó khăn lớn của ngành in Việt Nam hiện nay là thiếu nguồn nhân lực cả về công nhân kỹ thuật và quản trị doanh nghiệp. Các cơ sở đào tạo đã thiếu nay lại thêm khó khăn do cơ sở đào tạo lớn nhất ở phía Bắc và Trường Cao Đẳng công nghiệp in, trước thuộc Bộ Văn Hóa, Thể thao và Du lịch, sau chuyển sang Bộ Thông tin và Truyền thông và sáp nhập vào Trường Cao đẳng Công nghệ Thông tin, nay lại thuộc Bộ Khoa học Công nghệ và có nguy cơ giải thể sau khi sáp nhập vào Học viện công nghệ. Với lực lượng lao động toàn ngành trên 80.000 người, mỗi năm cần bổ sung hàng ngàn lao động nhưng năng lực của các cơ sở đào tạo chỉ đáp ứng được vài trăm lao động. Khả năng tự đào tạo của các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp Việt Nam rất yếu, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao, dẫn đến mất dần lợi thế cạnh tranh, dễ bị các doanh nghiệp nước ngoài (FDI) lấn át hoặc thâu tóm.
Mặc dù ngành in Việt Nam đang gặp một số khó khăn kể trên nhưng tiềm năng phát triển là rất lớn, đặc biệt là phân khúc in nhãn hàng, bao bì khi nền kinh tế Việt Nam đang có mức độ tăng trưởng rất cao, độ mở của nền kinh tế rất lớn do hàng loạt hiệp định thương mại tự do FTA mà Việt Nam đã tham gia, khối tư nhân và đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực in của Việt Nam ngày một lớn, đặc biệt từ Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và một số nước Đông Nam Á… Đó là lợi thế để ngành công nghiệp in Việt Nam phát triển, nhưng cũng tạo sức ép cạnh cạnh rất lớn đối với các doanh nghiệp Việt Nam.
Về mặt thể chế, thời gian gần đây những bất cập về mặt thể chế, đặc biệt là đơn giản hóa, cắt giảm các thủ tục hành chính được chính phủ rất quan tâm như Nghị quyết 66/NQ-CP ngày 26/03/2025 và gần đây, nhất là Nghị quyết 66.18/2026 về việc phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh của 11 ngành, lĩnh vực trong đó có lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch (xuất bản, in ấn thuộc lĩnh vực này), nhưng đối với ngành công nghiệp in, do mảng in sách, báo, … (gọi chung là xuất bản phẩm) vẫn thuộc ngành nghề kinh doanh có điều kiện nên chắc chắn sẽ vẫn còn những quy định thiếu thông thoáng như in xuất khẩu, nhập khẩu máy móc, thiết bị, giấy phép (đăng ký) kinh doanh v.v… Trong khi hiện nay kinh doanh phát hành sách đã được gỡ bỏ khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện.
Về mặt đề xuất, kiến nghị gỡ bỏ các quy định, thủ tục hành chính bất cập, gây khó khăn cho các doanh nghiệp in trong nhiều năm vừa qua, Hiệp hội In Việt Nam luôn được sự quan tâm và đồng hành của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, nay là Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCP).
Thay mặt cho các doanh nghiệp hội viên của Hiệp hội In Việt Nam, tôi xin chân thành cám ơn sự quan tâm sâu sát và sự hỗ trợ có hiệu quả của VCCI và rất mong sẽ được tiếp tục nhận được sự hợp tác trong giai đoạn tiếp theo.
CHỦ TỊCH
(Đã ký)
NGUYỄN VĂN DÒNG
Bài viết cùng danh mục